Morfologia krwi – jak odczytać wynik? Jak przygotować się do badania?

Morfologia krwi to badanie mające na celu oznaczenie poziomu poszczególnych jej składników. Warto ją wykonywać regularnie, przynajmniej raz do roku w formie profilaktyki, z tego względu, że badanie to w bardzo dokładny sposób prezentuje stan układu krwionośnego, jak i wszystkich narządów w organizmie. Dzięki temu w łatwy i szybki sposób, lekarz może poznać stan zdrowia pacjenta, a co za tym idzie – rozpoznać chorobę w jej wczesnym stadium. Niestety wielu pacjentów odbierając swoją morfologię krwi, nie wie jak odczytać wynik badania. A jest to wiedza, którą warto posiadać, dlatego przedstawiamy jak poprawnie interpretować wyniki.

Jak przygotować się do morfologi krwi?

Aby badanie krwi przebiegało właściwie należy przestrzegać kilka podstawowych zasad:

  • na badanie należy zgłosić się na czczo
  • przyjść z samego rana, najlepiej pomiędzy godziną 7 a 10 rano
  • 2 dni przed badaniem należy powstrzymać się od spożywania alkoholu,picia kawy i palenia papierosów
  • należy być wypoczętym
  • zrezygnować z nadmiernego wysiłku fizycznego

Interpretacja wyników morfologi krwi

1. Leukocyty (WBC, krwinki białe)

Leukocyty stanowią podstawowy element układu immunologicznego, a więc odpowiadają za odporność organizmu. Chronią go, walcząc z wszelkimi wirusami i bakteriami, które dostają się do jego wnętrza.

Leukocyty w morfologii krwi – jak odczytać wynik?

Norma

LEUKOCYTY (WBC, krwinki białe)

4000 – 10 000/µl

Podwyższony poziom leukocytów może świadczyć o:

  • toczącym się w organizmie stanie zapalnym
  • nowotworze
  • uszkodzeniu tkanek
  • występującym w organizmie zakażeniu
  • chorobie zakaźnej
  • białaczce

Wysoki poziom krwinek białych niekoniecznie oznacza chorobę, ponieważ niektóre sytuacje mogą mieć wpływ na wzrost ich stężenia we krwi. Do takich sytuacji należą:

  • ciąża
  • badanie wykonane po dużej aktywności fizycznej, po opalaniu się lub podczas upalnego dnia
  • palenie papierosów
  • przyjmowanie niektórych leków, np. sterydów, związków litu, adrenaliny
  • stres

Natomiast niski poziom leukocytów może być spowodowany:

  • niedożywieniem
  • niedoborem witamin, np. B12
  • przyjmowaniem niektórych leków, np. cytostatyków
  • przewlekłymi chorobami krwi i szpiku kostnego
  • zatruciem substancjami organicznymi jak np. kleje, farby olejne, rozpuszczalniki
  • długotrwałym stresem
  • chorobą zakaźną, np. wirusową (HIV, odra, różyczka itd.)
  • chorobą wątroby lub śledziony

2. Erytrocyty (RBC, krwinki czerwone)

Erytrocyty są podstawowym składnikiem krwi. Są one odpowiedzialne za transport tlenu i dwutlenku węgla w organizmie.

Erytrocyty w morfologii krwi – jak odczytać wynik?

Norma

ERYTROCYTY (RBC, krwinki czerwone)

Kobiety

4 200 000 – 5 500 000/µl

Mężczyźni

4 500 000 – 6 000 000/µl

Wartości powyżej normy są normalne u osób przebywających na dużych wysokościach w górach lub wykonujących ciężką pracę fizyczną, a w innym przypadku mogą świadczyć o:

  • niedotlenieniu
  • odwodnieniu organizmu
  • nadmiernej produkcji hormonu erytropoetyny
  • wrodzonych wadach serca
  • nowotworowym rozroście płuc

Niski poziom erytrocytów może pojawić się w trakcie ciąży, a w innym przypadku występuje przy:

  • niedokrwistości (anemii)
  • białaczce
  • nadmiernym nawodnieniu organizmu
  • niedostatecznej podaży żelaza, witaminy B6 i B12
  • niedoborze hormonu erytropoetyny
  • chorobach szpiku

3. Hemoglobina (HGB)

Głównym zadaniem hemoglobiny jest dostarczanie tlenu do komórek.

Hemoglobina w morfologii krwi – jak odczytać wynik?

Norma

HEMOGLOBINA (HGB)

Kobiety

12 – 16 g/dl

Kobiety w ciąży

11 – 14 g/dl

Mężczyźni

14 – 18 g/dl

Wartości powyżej normy mogą świadczyć o:

  • nadkrwistości
  • odwodnieniu lub niedotlenieniu organizmu

Natomiast wynik niższy niż przewiduje norma może wskazywać na:

  • niedokrwistość (anemię)
  • nadmierne nawodnienie organizmu

4. Hematokryt (HCT)

Hematokryt przedstawia procentowy stosunek elementów morfotycznych krwi do całej objętości krwi.

Hematokryt w morfologii krwi – jak odczytać wynik?

Norma

HEMATOKRYT (HCT)

Kobiety

37 – 47%

Mężczyźni

40 – 54%

Podwyższone wartości mogą wskazywać na:

  • odwodnienie organizmu
  • występowanie nadkrwistości
  • nadprodukcję erytrocytów w organizmie

Natomiast niski hematokryt pojawia się przy:

  • niedokrwistości (anemii)
  • nadmiernym nawodnieniu organizmu
  • przebytych krwawieniach

5. MCV (SOK)

Wskaźnik ten prezentuje średnią objętość krwinki czerwonej.

MCV w morfologii krwi – jak odczytać wynik?

Norma

MCV (SOK)

86 – 96 fl

Podwyższone wartości mogą świadczyć o:

  • spożywaniu nadmiernych ilości alkoholu
  • niedoborze kwasu foliowego lub witaminy B12

Niski wynik MCV wynika z:

  • niedoboru żelaza w organizmie

6. MCH i MCHC

MCH prezentuje średnią masę hemoglobiny w krwince czerwonej, a MCHC średnie stężenie hemoglobiny w krwince czerwonej. Oba te wskaźniki są bardzo ważne w diagnozie rodzaju niedokrwistości.

MCH i MCHC w morfologii krwi – jak odczytać wynik?

Norma

MCH

27 – 33 pg

MCHC

33 – 36 g/dl

MCH powyżej normy:

  • sferocytoza wrodzona, która stanowi wrodzoną niedokrwistość hemolityczną

MCH poniżej normy:

  • niedokrwistość spowodowana niedoborem żelaza
  • niedokrwistość tarczowatokrwinkowa (talasemia)
  • zaburzenia utylizacji żelaza

MCHC powyżej normy:

  • odwodnienie organizmu
  • sferocytoza wrodzona

MCHC poniżej normy:

  • nadmierne nawodnienie organizmu
  • anemia z powodu niedoboru żelaza

7. Trombocyty (płytki krwi, PLT)

Trombocyty odpowiadają za proces krzepnięcia krwi, rozpuszczania skrzepów i gojenia się ran.

Trombocyty w morfologii krwi – jak odczytać wynik?

Norma

Trombocyty (płytki krwi, PLT)

150 000 – 400 000/µl

Wysoki poziom płytek krwi może występować po wysiłku fizycznym lub wskazywać na:

  • niedobór żelaza w organizmie
  • przewlekłe zakażenia

Natomiast obniżony poziom płytek krwi może być spowodowany:

  • nadużywaniem alkoholu
  • przyjmowaniem niektórych leków
  • uszkodzeniem szpiku kostnego

8. Wzór odsetkowy krwinek białych: LYMPH (limfocyty), NEUT (neutrofile), EOS (eozynocyty), BASO (bazocyty), MONO (monocyty).

W krwi można wyróżnić różne rodzaje krwinek białych, a należą do nich monocyty, limfocyty i granulocyty. Te ostanie dzielą się na neutrocyty, bazocyty oraz eozynocyty.

Wzór odsetkowy krwinek białych w morfologii krwi – jak odczytać wynik?

Norma

LYMPH (limfocyty)

1000 – 3600/µl (25 – 40%)

NEUT (neutrofile)

2000 – 7000/µl (50 – 70%)

EOS (eozynocyty)

80 – 360/µl (1 – 5%)

BASO (bazocyty)

0 – 90/µl (0 – 1%)

MONO (monocyty)

80 – 590/µl (2 – 6%)

Podwyższony wynik limfocytów (LYMPH) może występować podczas:

  • nadczynności tarczycy
  • toczących się w organizmie procesów zapalnych, np. zapaleń wirusowych

Niski poziom limfocytów może być skutkiem:

  • stresu
  • występowania chorób infekcyjnych
  • ciąży
  • przyjmowania niektórych leków, jak np. cytostatyki, kortykosteroidy, ACTH
  • AIDS
  • gruźlicy

Wskaźnik neutrofili (NEUT) powyżej normy może być spowodowany:

  • grzybicą
  • paleniem papierosów
  • zakażeniami bakteryjnymi
  • chorobami reumatycznymi
  • silnym krwawieniem
  • białaczką
  • silnym stresem
  • ciążą
  • wykonaniem badania po obfitym posiłku

Neutrofile (NEUT) poniżej normy mogą być skutkiem:

  • zatrucia metalami ciężkimi
  • nowotworów szpiku
  • nadmiernym niszczeniem neutrofili w organizmie
  • niedoboru kwasu foliowego i witaminy B12
  • toczącej się w organizmie infekcji
  • hemodializy

Wysoki wskaźnik eozynocytów (EOS) w organizmie może zwiastować zdrowienie organizmu po przebytej infekcji lub:

  • choroby alergiczne (np. astmę, AZS, pokrzywka)
  • choroby pasożytnicze
  • szkarlatynę
  • choroby nowotworowe
  • kolagenozy
  • zaburzenia immunologiczne

Obniżony poziom eozynocytów (EOS) może być przyczyną:

  • przebytych stresów
  • niedokrwistości aplastycznej
  • zakażeń bakteryjnych
  • chorób pierwotniakowych
  • chorowania na toczeń trzewny rozsiany

Zbyt wysoki wynik bazocytów (BASO) może być skutkiem:

  • ciąży
  • stosowania tabletek antykoncepcyjnych
  • wrzodziejącego zapalenia jelita grubego
  • cukrzycy
  • chorób nowotworowych
  • niedoboru żelaza
  • zespołu nerczycowego
  • ospy wietrznej
  • zapalenia zatok

Niski poziom bazocytów (BASO) może natomiast pojawić się w przypadku:

  • długotrwałego stresu
  • nadczynności tarczycy lub kory nadnerczy
  • pokrzywki
  • ciężkiego zapalenia płuc
  • gorączki reumatycznej

Podwyższony wynik monocytów (MONO) może wskazywać na ustępowanie zakażenia w organizmie lub na:

  • gruźlicę
  • choroby zapalne jelit
  • choroby nowotworowe

Niski poziom monocytów (MONO) może być wynikiem:

  • trwającej w organizmie infekcji
  • przyjmowania niektórych leków, np. glikokortykosteroidów

Jak widać, wiedza o tym jak odczytać wynik morfologii krwi to temat rzeka. Istnieje wiele czynników mających wpływ na zawyżenie lub obniżenie poziomu składników krwi i wcale nie muszą one wskazywać na chorobę. Dlatego jedynie doświadczony lekarz może w oparciu o wyniki badań, postawić prawidłową diagnozę.

Morfologia krwi – jak odczytać wynik? Jak przygotować się do badania?
5 (100%) 1 głosów

Related Posts

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *